การดูแลทั่วไป
ตารางถ่ายพยาธิสำหรับสุนัขและแมว ควรถ่ายบ่อยแค่ไหน
พยาธิเป็นปัญหาที่พบได้บ่อยมากในลูกสุนัขและลูกแมว เพราะสามารถติดมาจากแม่ได้ตั้งแต่อยู่ในท้องหรือผ่านทางน้ำนม การถ่ายพยาธิอย่างสม่ำเสมอจึงเป็นการดูแลสุขภาพขั้นพื้นฐานที่ไม่ควรมองข้าม และยังช่วยป้องกันพยาธิบางชนิดที่ติดต่อสู่คนได้ด้วย
**ตารางสำหรับลูกสัตว์ (ตามแนวทาง CAPC – Companion Animal Parasite Council)**
- เริ่มถ่ายพยาธิตั้งแต่อายุประมาณ 2-3 สัปดาห์
- ถ่ายซ้ำทุก 2 สัปดาห์ จนอายุประมาณ 2-3 เดือน
- จากนั้นถ่ายต่อเนื่องแบบรายเดือนจนอายุครบ 6 เดือน
**ตารางสำหรับสัตว์โตเต็มวัย**
- สุนัขทั่วไป: ถ่ายพยาธิอย่างน้อยปีละ 2 ครั้ง หรือใช้ยาป้องกันพยาธิหนอนหัวใจแบบรายเดือนซึ่งมักครอบคลุมพยาธิลำไส้บางชนิดไปด้วย
- แมวเลี้ยงในบ้านล้วน: อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง
- แมวที่มีโอกาสออกนอกบ้านหรือล่าสัตว์: แนะนำให้ถ่ายพยาธิถี่ขึ้นเป็นประมาณ 4 ครั้งต่อปี เพราะมีโอกาสสัมผัสหมัดและสัตว์อื่นมากกว่า
**ทำไมต้องตรวจอุจจาระร่วมด้วย**
นอกจากการให้ยาถ่ายพยาธิตามตาราง สัตวแพทย์มักแนะนำให้ตรวจอุจจาระ (fecal exam) ปีละ 1-2 ครั้งในสัตว์โตเต็มวัย เพื่อตรวจหาพยาธิชนิดที่ยาถ่ายพยาธิทั่วไปอาจครอบคลุมไม่ถึง และเพื่อยืนยันว่าโปรแกรมป้องกันที่ใช้อยู่ได้ผลจริง
**ข้อควรระวัง:** พยาธิบางชนิด เช่น พยาธิตัวกลม (roundworm) และพยาธิปากขอ (hookworm) สามารถติดต่อจากสัตว์เลี้ยงมาสู่คนได้ โดยเฉพาะเด็กเล็ก จึงควรล้างมือหลังสัมผัสสัตว์หรือทำความสะอาดกระบะทราย และกำจัดของเสียอย่างถูกสุขลักษณะ
**แหล่งข้อมูลอ้างอิง**
- Companion Animal Parasite Council (CAPC), แนวทางการป้องกันพยาธิในสัตว์เลี้ยง (องค์กรวิชาการที่รวมสัตวแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านปรสิตวิทยา)
- Pets & Parasites (petsandparasites.org) เว็บไซต์ข้อมูลสำหรับเจ้าของสัตว์เลี้ยงที่จัดทำโดย CAPC